Séwnikòwô réza do Frizje

W séwnikù 2010 r. òdwiedzôł jem z białką i karnã szkólnëch z Kaszëbsczi pëszną krôjnã w Òlãdrach – Frizjã (friz. Fryslân), dze bëlë më bëlno ùgòszczony. 
Bez 5 dniów, òd 15 do 19 séwnika zjachalë më wnetka całą Frizjã òdwiedzającë m.jin. szkòłë w jaczich ùczi sã frizyjsczégò. Przë leżnoscë zapòznelë më sã z jiwrama a sukcesama Frizyjczików w ùczbie jejich miészoscowégò jãzëka  ë jegò bëtnoscë  w mediach.

Hewò czile òdjimków:

Kôrta Frizje - kòlmòrsczi krôjnë w Òlãdrach
Frizyjskô „plaskatosc”

Continue reading “Séwnikòwô réza do Frizje”

Pomerania 9/2010

II. Odsłonięcie pomnika Świętopełka II (fotoreportaż Beaty Sulickiej i Michała Kossa)
III. Upalny Remus (wybór zdjęć z Kaszubskiego Spływu Kajakowego Śladami Remusa)
IV. Uroda środkowych Kaszub (wybór zdjęć z pleneru w Łączyńskiej Hucie)

2. Od redaktora
Pomniki, pomniki… „A my, Polacy, my lubimy pomniki – dworował sobie Konstanty Ildefons Gałczyński z naszej nadmiernej skłonności do stawiania na cokołach. Ale zarazem inny poeta przestrzegał, że narody tracąc pamięć – tracą życie. To powiedzenie modyfikowano później po wielokroć, ale zawsze pobrzmiewała z niego groźba, że bez szacunku dla przeszłości przestaniemy być narodem, a staniemy się jedynie zbiorowiskiem ludzi zamieszkujących określone terytorium.
A czymże są pomniki, jeśli nie wyrazem pamięci? To prawda, że nie wszystkie honorowały właściwe osoby. Historia zna nazbyt dużo pomyłek powodowanych pośpiechem w brązowieniu lub narzuconą ideologią. Ale są też postacie w naszej historii, które zbyt długo czekały na zaistnienie w przestrzeni publicznej. Tak było z księciem Świętopełkiem II, nie darmo nazwanym Wielkim, bo o ogromnych zasługach dla Gdańska i Pomorza Gdańskiego.
Edmund Szczesiak Continue reading “Pomerania 9/2010”

Wëcmanizna

Niechtërny gwës rozmëszlają, co òznôcziwô no krëjamné słowò ùżëté w titlu: Wëcmanizna.
Pòdpòwiém Wama:
Wëcmanizna to kaszëbskô pòzwa negò wiôldżégò spòleznowégò rëchù, jaczi narodzył sã w 80-tim rokù XX stalata.
Czë chtos ju wié? Żlë nié, jesz Wama trochã òpòwiém:
W zélnikù 80-tégò rokù robòtnicë wëcmanim stanãlë procëm kòmùnisticzny władzë. Sztrejkùjący w całi Pòlsce wëcmanim rzeklë władzë: nié! Bez lata 80-té lëdze Wëcmaniznë wëcmanim biôtkòwelë sã z kòmùną, bë kù reszce w 1989 rokù dobëc.
Terô ju gwës wiéta, że no kaszëbsczé słowò òznôcziwô Solidarnosc. I nie je to słówkò wëmëszloné, le rodné kaszëbsczé, jaczé m.jin. mòże nalezc w Słowniku gwar kaszubskich ks. Bernarda Zëchtë, gdze zapisóné je jakno: wëcmanim – razã, wespół. Continue reading “Wëcmanizna”

Mùcha

– Bzzzzy, bzzzzy, bzzzzzy – cos bzyknãło mie kòle ùcha. Machnął jem rãką òdnëkiwającé nôpiarti zwãk. Czej sã ùspòkòjiło zgaszëł jem wid, nacygnął na se kòłdrã, zamkł òczë a òdwrócëł na bòk, bë òddac sã w mòc kaszëbsczégò bóżka spikù – Grzeni. Nen ju wnetka miôł mie ùkòlibóné, czej zôs, ną razą głosni jak przódë, ùczuł jem bënë ùcha:
– Bzzzzy, bzzzzy, bzzzzy! Continue reading “Mùcha”

Pùpa

Dlô nëch, co skùńczëlë 30 lat a jesz nie nalezlë swòji drëdżi pòłowë, kréwni abò drëchòwie robią z szôtorów pùpã. Dlô stôrëch kawalérów je to snôżô białeczka, dlô stôrëch brutkówpëszny chłop.
Pùpã robi sã nié le dlô szpòrtu, ale téż dlô zachãtë, bë „stôri” sã w żëcym za ną prôwdzëwą miłotą rozezdrzelë 😉
Nen czekawi zwëk jesz tam-sam je na Kaszëbach kùltiwòwóny.
Na òdjimkù chłopskô pùpa dlô brutczi pòzwónô Frãc.
Wiôldżé dzãka dlô mòji drëszczi, chtërna prawie szukô za prôwdzëwim, bëlnym, fòrsz chłopã, nôlepi Kaszëbą, za pòzwòlenié òpùblikòwaniô òdjimka ji „bëńla”, jaczégò dostała na 30-té ùrodzënë.

Kòscérsczé tardżi ksążczi

W piątk 13 zélnika 2010 r. w Kòscérznie òdbëłë sã XI Tardżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi „Costerina”.
Westrzód nôdgrodzonëch ksążków béł téż mój zbiérk òpòwiescy ë wiérztków dlô dzôtków pt. Kòmpùtrowé krôsniã, jaczi dobëł III plac w kategòrie kaszëbsczi ksążczi.
Wëprzédnieniô dostôł téż Tómk Fópka za W jãzëk zgëldzony. Lëteracczé etiudë ë zbiérk pt. Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë.
Lëstã wszëtczich nôdgrodzonëch nalézeta na starnie Miesczi Biblioteczi w Kòscérznie.

Hewò czile òdjimków:

Continue reading “Kòscérsczé tardżi ksążczi”

VAT

– Donaldze! – grozno riknął, Brónk, wchôdającë bez klepaniô na dwiérze do gabinetu premiéra.
– Dze jes sã skrëł?! – Brónk nëkôł jak ògłëpiałi sznëkrëjąc pò wszëtczich nórtach za swòjim partijnym drëchã. – Jô wiém, że të tu jes. Wëchòdzë, ale ju.
Wtim skrzëpnãłë dwiérzë szafë, z chtërny wëkùknął ùrzasłi Donk.
– Móm ce! Jak ce VATnã jednégò, të, të… – Brónkòwi zafelowa słów, mòcë a kraftu. Sôdł zmarachòwóny na premiérowsczim zeslu, a łaskawò rzekł: Continue reading “VAT”