Archive for the ‘ Czekawòstczi ’ Category

Cos pò anielskù

Slédnym czasã (strëmiannik 2016 rok) w pismionie Slavic Eurasian Studies (Nr 30) òpùblikòwóny òstôł artikel Grégòra J. Schramke ò kaszëbsczi pismieniznie. Artikel nen ùkôzôł sã pò anielsku pòd titlã: The Most Recent Kashubian Literature: The Situation Today, Achievements and Tasks for the Foreseeable Future. Dlô nëch, co chcą zapòznac sã z całim tekstã pòdôwóm pòwrózk: http://src-h.slav.hokudai.ac.jp/coe21/publish/no30_ses/index.html
Aùtor, òkróm òbgôdënkù kaszëbsczi pismieniznë – pòezje, prozë, dramë, dôwô téż pôrã dolmaczënków. Westrzód tekstów bëlnëch pòétów Stanisława Janke, Tómka Fópczi, Zbigórza Joskòwsczégò, Léòna Heyczi czë Aleksandra Labùdë nalazła sã téż mòja wiérztka pt. Prôwda. Napisôł jem jã w 2004 abò 2005 rokù. Na gwës bëła òna do smarë dónô w 2005 rokù w Zymkù numer 5. Hewò tuwò niżi je òna w òriginale ë dolmaczënkù zrëchtowónym bez Grégòra J. Schramke ë J. Kòwalewską.

Prôwda

To nie je prôwda
Że Jô
(pisóny z wiôldżi lëtrë)
Jem
Namieniony dzes tam wësok
Przez Tegò Co Gò Zwią Jak Zwią
Bò Zwac mùszą
Nie je to prôwda
Że Jô
(malowóny grëbszim pãdzlã)
Jem môlińczim szwach robòkã
Jaczi za sztërk mdze wcësniony
Bòżim Bótã w pich
Jô Jem Jaczi Jem
ÒN (wëżi Pòzwóny Jak Pòzwóny)
Mùjkô le mie pò szadëch klatach

The Truth

It is not true
That I
(written with a capital letter)
Am
somewhere up there Destined
by Him-Whom-They-Name-As-They-Name-
-Because-They-Must-Name-Him
It is not true
That I
(painted with a broader brush)
Am a tiny weak worm
Who in a moment will be ground
into the dust by God’s Shoe
I Am Who I Am
HE (Named As He Was Named above)
Just strokes my tousled hair

Znajeta tak co: Hùrënamële

Ksądz Bernat Sëchta tak pisze w swòjim Słowôrzu (tom VI, s. 27):

ùrënamële – zapasy między pasterzami graniczących ze sobą wsi. Jic na ùrënamële. Warblôcë ‘pasterze z Werblini’ spiéwają na widok gniéżdżewsczich ‘pasterzy z Gnieżdżewa’: Na ùrënamële gniéżdżewsczi na grzãdze. Odm.: ùrënamùle, ùrënamele, ùrunãble (Puckie).

Ò biôtkach pasterzi czuł jem òd mòjégò tatka Jana, jaczi za młodëch lat mieszkôł w Parszkòwie (starzińskô parafiô). Òpòwiôdôł, że za knôpa, a bëło to w 50. latach, òn ë jegò kòlédzë, tłëklë sã z knôpama ze Strzelna. Nôprzód wòłalë jedni do drëdżich hùrënamele!, pòtemù sã wëzywalë òd wszelejaczich… a tej to ju szło na piscë a czije. Jak më bë to dzysô pòzwalë? Kò pewno z pòlska – ustawka.
Hùrënamële, czë téż hùrënamle czekawò òpisôł Józef Cenôwa w niewëdóny pòwiescë pt. Marcin i jego czasy. Aùtorstwa Cenôwë je téż zbiérk òpòwiôdaniów, òpùblikòwónëch w 1982 rokù pt. Urënamle: powiôstczi z komudnëch lat. Kò z tegò co pamiãtajã hùrëmale z jednégò z òpòwiôdaniów tikałë sã czasów biôtków z krziżôkama (czej jem sã zmilëł, tej mie pòprawita).

Znajeta tak co jak hùrënamële? Czëła wa ò tim? Mòże stark czë òjc wama òpòwiôdôł, abò Wa sami sã tłëkła? Żlë jo – piszta w kòmeńtérach abò dôjta mie znac na jiny ôrt 🙂

PS. Hewò òbkłôdka ksążczi J. Cenôwë:

_DSC0147
i pierszô strona òpòwiôdaniô: Read more

Remùs w Miesce

Hewò nowô sztatura òsta pòstawionô w Swiãtim Miesce Kaszëbów – Wejrowie. Pësznô sztatura Remùsa. Òglowò mie sã widzy, le ju òpisënk do ni ju nié… A wa, cëż rzeczeta?

remus 1

Read more

GWIÔZDKÒWÉ NÓTË

Jidą Gòdë, tej cos… w klimace „Kaszëbsczich nótów”. Leno braknie òbrôzków 🙁 Mòże chtos bë je domalowôł?

GWIÔZDKÒWÉ NÓTË

To je krótczé, to je dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To są Gwiôzdczi, to są dzôtczi, to sniegòwô je smiota.

Nazôd: Sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je kùgla, to je danka, to ze żłóbka je grósc sanka.

Nazôd: Grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je aniół, to je wół, to je òseł, a to kùm.

Nazôd: Òseł, kùm, aniół, wół, grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je Gwiôzdór, to je zwónk, to je miechùlc, a to bómk.

Nazôd: Miechùlc, bómk, Gwiôzdór, zwónk, òseł, kùm, aniół, wół, grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je môłé, to je wiôldżé, to na Gòdë są darënczi!

Kòscérsczé kańtë

Pisac mie sã niechc, ale czilenôsce òdjimków z Szarłatë, LizôkówRotenbarka a Bãdomina – malińczi brzôd 3 dniowi wanodżi wkół Kòscérznë, wstawic doch mògã…

???????? Read more

Nataliô czëtô bôjkã

Dzysô trafił jem w sécë bôjkã, dôwno temù napisóną bez mie, a czëtóną bez Nataliã Szroeder pt. „Diôbelsczé skrzëpice”. Mòżeta jã nalezc na youtube (kliknij tuwò) abò na platce wëdóny bez Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié pt. „Najpiękniejsze bajki i baśnie kaszubskie” cz. 3.

okładka

Z Przyjaciela Ludu Kaszubskiego

Mésterni rechùnk
Stôri, dobri szpòrt w kaszëbsczi wersje do smarë dóny w „Przyjacielu Ludu Kaszubskiego” nr 7 z 1936 r.

mesterni rechunk

Smãtarzowé róże we Władkù

Prawie jem pò czëtanim kriminału pt. Róże cmentarne. Napisa gò aùtorskô spółka Marek Krajewsczi ë Mariusz Czubaja. Wikszi dzél ny kriminalny pòwiescë dzeje sã we Wiôldżi Wsë ë òkòlim. Mùszã rzec, że aùtorowie bëlno pòznelë nen nordowi dzél Kaszëb, kò w ksążce pòjôwiają sã dobrze znóné môle – chòcbë aùtenticzné pòzwë wiwczasowëch dodomów czë szasëjów. Przédnym bòhatérą ny kriminalny wëzgódczi je nadkòmisôrz Jarosłôw Pater – z pòchòdzeniô Kaszëba. Ë jakno Kaszëba mô òn wiôlgą starã ò… bëlnotã pòlsczi gôdczi.
Ksążkã fëjn sã czëtô, akcjô jidze chùtkò do przódkù a fabùła je dosc zapëzglonô.  Bëlnô lechtura na dwa-trzë latowé wieczorë.

Sznëkrowanié za krëjamnotama Chòniców…

????????Réza z Wejrowa, pò dzurawëch drogach, wara dosc długò. To naju z białką dosc wëtrzãsło a słunuszkò fëst przëgrzało, równak kùreszce trafilë më do nôpësznészégò miasta na Kaszëbach – Chòniców. Nié tak se, kò Kaszëbi bez przëczënë nie wãdrëją, le na warkòwnie kaszëbsczich gazétników zrëchtowóné bez miesãcznik „Pomerania”. Repòrtersczé zajmë warałë dwa dni – 22 i 23 czerwińca 2013 r. Jich brzadã mdze pôrã bëlnëch reportażów, jaczé mdą namienioné chònicczim stronóm.
Pierszégò dnia òdwiedzelë më klôsztór w Zamartem, dze baro serdeczno przëjął naju przeòr ò. Róman. Òpòwiôdôł wiele ò kòscele, chtëren pòzywóny je perlą baroku, a téż ò swòjich przigòdach na Biôłorusy, dze bez wiele lat służił. Klôsztór słëchô terô do Karmelitów Bòsëch, przódë béł tuwò dodóm dlô ksãżów emeritów a jesz rëchli – w XVIII i XIX stalatim w nëch mùrach mòdlëlë sã Bernardinowie.
Na pôłnié wrócëlë më do Chòniców. Tej, na zalë hòtelu Sukiennice, wësłëchelë dwùch referatów. Daniel Kalinowsczi gôdôł ò pismionach „Tatczëzna” ë „Kaszëbskô Òdroda”, a jegò białka Adela ò kaszëbsczich kamach i kamiszkach. Pò dëchòwim jestkù béł czas na wòrzta z rusztu, na chtërną zarôczëlë naju do chònicczégò parkù nôleżnicë môlowégò KPZ.
Dzéń skùńczelë më na rënkù, dze grëzłi bez mëdżi, pòpijającë jantarowé napitczi, rozpòwiôdelë më so ò tim a nym.
Drëdżégò dnia wãdrowelë më pò miesce szlachã mòrdu… ale ò tim mdze w repòrtażu, jaczi dopiérze òstónie napisóny do „Pomeranii”.
Na zakùńczenié warkòwniów spòtkele më sã z fòtografikã Danielã Frimarkã, chtëren czekawò òpòwiôdôł ò swòjim kùńszce.
Dzéń, noc, pòłowa dnia, a tej dodóm – jak to sã gôdô: „Na Karwią do Gduńska” – bez Brusë, Kòscérznã, Òstrzëcë, Kartuzë do Wejrowa… dze bez przëtrôfk pòtkelë më Piotra Schmandta. Pôrã lat temù, nen aùtór kriminałów retro, na spòdlim chònicczi zbrodnie z kùńca XIX stalata, napisôł bëlny kriminôł pt. „Pruska zagadka”.

???????? Read more

Wëzgódczi òd „Przyjaciela” (3)

Òdpòwiescë (2):   8. Przez scanë òni ni mògą zdrzec;   9. Tam, gdze òne są pòrwóné;   10. Czedë òn trzimô cepiszcza w rãkach;   11. Szpédżel;   12. Jaż òn zdechł;   13. Skòrznia;   14. Ògón

15. Czemùż deszcz ni mòże padac dwa dni w jednym cągã?
16. Cëż nie je ani bënë ani bùten?
17. Jak długò kóń nosy pòdkòwã?
18. Przed kim król mùszi zjic kapelusz z głowë?
19. Cëż mô Adóm z przódkù a Éwa slôdë?
20. Kùliż jôj stolem Gòlijôt mógł zjesc natczi?
21. Cëż je miészé niż nômiészô mëga?

Ne starnë ùżëwôją kùszków (an. cookies). Przezérając je bez zjinaczi ùstôwù przezérnika dôwôsz zgòdã do jich spamiãtëwaniô.