Archive for the ‘ Czekawòstczi ’ Category

Repòrtaże z Gôchów

Łoni, na zymkù a jeseni, w Tëchòmim, kaszëbsczi gazétnicë a sztudérze brelë ùdzél w warkòwniach tikającëch sã pisaniégò repòrtażów. Pòmôgelë jima w tim m.jin. red. Édmùńd Szczesôk – przédny redachtór cządnika Pòmeraniô, prof. Jolanta Mackewicz z Gduńsczégò Ùniwersytetu ë Kazmiérz Rolbiecczi – fòtografik.
W stëcznikù 2012 r. brzôd ny robòtë ùkôzôł sã w zbiérkù pt. Na Gôchach. Mòże w nim nalezc czile repòrtażów ë fòtorepòrtażów. Tekstë tikają sã historiów ò lëdzach i môlach zrzeszonëch z Gôchama. Wszëtkò pòdóné je w kaszëbsczi gôdce.
Warkòwniów dozérôł Pioter Dzekanowsczi – przédny redachtór Bëtowsczégò Kùriera, chtëren téż zajął sã redakcją ksążczi.

ORP Kaszub

Pòlskô Wòjnowô Marinarka mia trzë okrãtë ò pòzwie KASZUB.
Pierszi – torpedówc, zwòdowóny w 1914 r. w Niemcach, pò I wòjnie swiatowi òstôł przekôzóny Pòlsce. W pòlsczi marinarce służił w latach 1921-25.
Drëdżi – pòdwòdny, zwòdowóny w 1952 r. w Rosëji. W pòlsczi marinarce służił w latach 1954-63.
Trzecy – kòrwéta, zwòdowóny béł w 1987 r. w Nordowi Stocznie we Gduńskù. Płiwô do dzysô.

Dwa pierszé òkrãtë pòzwóné ORP Kaszub bëłë dosc pechòwé. Pierszi zatonął we Gduńskù bez wëbùchniãcé kòtła. W wëpôdkù zdżinãlë trzeji marinôcze, chtërny pòchòwóny są w Pùckù. Drëdżi w 1957 r. wjachôł na rewã kòle Mòrsczi Krinicë. Òb czas retunkòwi akcje zdżinãło trzech marinôczów. Trzecy mô wicy szczescô, chòc… òb czas wòdowaniô wnetka bë wjachôł dzobã w tribùnã z wôżnyma lëdzama.

Òd 1920 r. w marinarce wòjnowi służił òkrãt „Pòmòrzanin”, chtëren w latach 1922-24 płiwôł w hańdlowi marinarce pòd pòzwą „Kaszuba”. W 1924 r. zôs òstôł wcelony do wòjnowi marinarczi a z „Kaszuba” stôł sã  nazôd„Pomorzaninem”. W 1932 r. wëcopóny ze służbë, ë płiwôł pò Wisle jakno hańdlowò-pasażersczi bôt „Pomian”. Pomian je gwës spòlaszałim kaszëbsczim słowã pòmión, jaczé pò pòlskù znaczi „echo”.

Wicy wiadłów na Wikipedëji:
ORP Kaszub – torpedówc (wicy téż tuwò)
ORP Kaszub – pòdwòdny (wicy téż tuwò)
ORP Kaszub – kòrwéta (wicy téż tuwò)
ORP Pomorzanin (Kaszuba)

TJNZ News w TTM

Na zôczątkù 2012 rokù bédëjã: TuJeNaszaZemia News w Twòji Telewizji Mòrsczi

Archiwalné dzéle nazlézeta na starnie TTM abò Tu Je Nasza Zemia.

Panëszczi

Jistno jak na Wilëjã tak na ZylwestraStarzënie – mòji rodny wsë, chòdzą panëszczi, zwóné gwiôzdkama. Òkróm kónia, bòcóna, pùrtka, kòzë, mùzykańta, babë a strëcha są jesz Stôri i Nowi Rok a miedwiédz.
Nôprzód czëc je zwónk, tej do chëczi przëchôdô panëszka, chtërnô sã pitô, czë gwiôzdczi mògą przińc. Żlë gòspòdôrz sã gòdzy, dôwô ji czile złotëch, a tej za pôrã, pôranôsce minut, panëszczi przëchôdają tuńcëjąc, skôcząc a wëjąc przë zwãkach akòrdeònu. Dôwni lëdze wpùszcziwelë je dodóm, terôczas pòzwôlają le głëpiec bùten. We Wilëjã a Zylwestra za panëszkama nëkają dzecë. Biéda temù kògò chwacą – nen dostôwô rzniątkã pédama.

Na òjdimkù panëszczi 1957/58 r. (ze zbiorów Ùlë Witkòwsczi)

Gwiôzdor

Gwiôzdor, pierwòszno gwës zwóny Gwiôdką, to pòstacëjô, chtërnô na Wilëjã przëchôdô do môłëch dzecy, pitô z pôcérza, grzécznym dôwô darënczi a nielósym rózgã.
Przezeblokłi je w grëbi kòżëch (dôwni béł òbkrãcony słomą), na głowie mô mùcã, na nogach skòrznie, na gãbã zakłôdô larwã z brodą. Jegò atribùtama są: zwónk, rózga abò palëca. Darënczi trzimie we wiôldżim miechù.
Gwiôzdorã straszoné są dzecë òb czas jagwańtu: Bądzta grzéczny bò Gwiôzdor wszëtkò widzy, a wama nick nie przëniese. Tak tej Gwiôzdor je brëkòwny w dëscyplinowanim dzecy.
Na pòstacëjô je téż w karnie panëszków zwónëch téż gwiôzdkama, co chòdzą pò wsë we Wilëjã wieczór.
Terôczas Gwiôzdor milony je ze swiãtim Mikòłajã. Nót wiedzec, że są to dwie apartné pòstacëje. Mikòłôj przëchôdô 6 gòdnika, wkłôdô miodnioscë do bótów, a nicht gò kòl tegò nie widzy. Zôs Gwiôzdor pòjôwiô sã na na wilëjã Gòdów.
W Starzënie Gwiôzdor przëchôdôł òb czas Wilëji, a tej drëdżi rôz jak bëła gwiôzdka rëchtowónô w stëcznikù dlô dzecy z „kòłchòzowëch”* familëjów.
Na òdjimkù taczi „kòłchòzowi” Gwiôzdor z pòczątkù 80. lat.

*kòłchòz – Rolniczô Spółdzeniô Produkcyjnô.

Pòżarowi gòng

W môłim miesce nad Pùcką Plëtą nie mùszi jic do mùzeum bë òbezdrzec czekawé zaòstałoscë. Chòcbë nen pòżarowi gòng, chtëren mòże òbezdrzec na bùdinkù banowiszcza.

Òd 30 lat jesmë dlô Waju!

“Òd 30 lat jesmë dlô Waju!” – òd séwnika negò rokù mòże taczé zewiszcze ùzdrzec na autobùsach MZK w Wejrowie, z leżnoscë 30. roczëznë ùrëchòmieniô autobùsowi kòmùnikacje w gardze Wejhera. No zewiszcze pòjôwiô sã téż na jinternetowi stronie MZK.

„Pokochaj mnie” w Teleexpressie

Jak da mie do wiédzë Weronika Kòrthals-Tartas 24 rujana w Teleexpresse mdze do òbezdrzeniô sztëczk ji nônowszégò telediskù do piosenczi pt „Pokochaj mnie”. Piesniô je pò pòlskù ale nalezc w ni mòże rozmajité kaszëbsczé akceńtë. Teledisk promùje nową platkã Weroniczi pt. „Velevetka”.
W całoscë klip mòże nalezc na You Tube abò na starnie Tómka Fópczi.
Teleexpress z negò dnia mòże nalezc tuwò

Dôczné przebùdzenié w Lëzënie

Read more

Remùs mp3

Nen naj lëteracczi Remùs mô cë żëcé i przigòdë pò żëcym! Béł ju na papiórze, béł na binie, béł w zdrzélnikù, béł w eterze, béł na blëwiązce, béł w kòmpùtrze, béł téż w płënie… a terô mòże jegò nalezc na mp3. Chto chce w taczim fòrmace Remùsa miec mùszi przëjic rôczbã Kaszëbsczi Artisticzny Agencje z Chwaszczëna a zjawic sã na jedny z niżi pòdónëch promòcëjów:
13 séwnika 2011 r. – Bëtowò, gòdz. 5 pp – restauracjô “Jaś Kowalski”
18 séwnika 2011 r. – Kòscérzna, gòdz. 20 minut pò 4 pp – Rënk, òb czas jimprezë “Kaszëbsczé bajanié”
22 séwnika 2011 r. – Serakòjce, gòdz. 5 pp – kòscół sw. Môrcëna
5 rujana 2011 r. – Bólszewò, gòdz. 4 pp – Pùblëcznô Biblioteka Gminë Wejrowò m. Aleksãdra Labùdë.

Tã sã dowiéta co, jak, czemù tak a za wiele 🙂

 

Ne starnë ùżëwôją kùszków (an. cookies). Przezérając je bez zjinaczi ùstôwù przezérnika dôwôsz zgòdã do jich spamiãtëwaniô.