Sznëkrowanié za krëjamnotama Chòniców…

????????Réza z Wejrowa, pò dzurawëch drogach, wara dosc długò. To naju z białką dosc wëtrzãsło a słunuszkò fëst przëgrzało, równak kùreszce trafilë më do nôpësznészégò miasta na Kaszëbach – Chòniców. Nié tak se, kò Kaszëbi bez przëczënë nie wãdrëją, le na warkòwnie kaszëbsczich gazétników zrëchtowóné bez miesãcznik „Pomerania”. Repòrtersczé zajmë warałë dwa dni – 22 i 23 czerwińca 2013 r. Jich brzadã mdze pôrã bëlnëch reportażów, jaczé mdą namienioné chònicczim stronóm.
Pierszégò dnia òdwiedzelë më klôsztór w Zamartem, dze baro serdeczno przëjął naju przeòr ò. Róman. Òpòwiôdôł wiele ò kòscele, chtëren pòzywóny je perlą baroku, a téż ò swòjich przigòdach na Biôłorusy, dze bez wiele lat służił. Klôsztór słëchô terô do Karmelitów Bòsëch, przódë béł tuwò dodóm dlô ksãżów emeritów a jesz rëchli – w XVIII i XIX stalatim w nëch mùrach mòdlëlë sã Bernardinowie.
Na pôłnié wrócëlë më do Chòniców. Tej, na zalë hòtelu Sukiennice, wësłëchelë dwùch referatów. Daniel Kalinowsczi gôdôł ò pismionach „Tatczëzna” ë „Kaszëbskô Òdroda”, a jegò białka Adela ò kaszëbsczich kamach i kamiszkach. Pò dëchòwim jestkù béł czas na wòrzta z rusztu, na chtërną zarôczëlë naju do chònicczégò parkù nôleżnicë môlowégò KPZ.
Dzéń skùńczelë më na rënkù, dze grëzłi bez mëdżi, pòpijającë jantarowé napitczi, rozpòwiôdelë më so ò tim a nym.
Drëdżégò dnia wãdrowelë më pò miesce szlachã mòrdu… ale ò tim mdze w repòrtażu, jaczi dopiérze òstónie napisóny do „Pomeranii”.
Na zakùńczenié warkòwniów spòtkele më sã z fòtografikã Danielã Frimarkã, chtëren czekawò òpòwiôdôł ò swòjim kùńszce.
Dzéń, noc, pòłowa dnia, a tej dodóm – jak to sã gôdô: „Na Karwią do Gduńska” – bez Brusë, Kòscérznã, Òstrzëcë, Kartuzë do Wejrowa… dze bez przëtrôfk pòtkelë më Piotra Schmandta. Pôrã lat temù, nen aùtór kriminałów retro, na spòdlim chònicczi zbrodnie z kùńca XIX stalata, napisôł bëlny kriminôł pt. „Pruska zagadka”.

???????? Read more

Noc Mùzeów

Dze? Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie
Czedë? 18-19 môj
Co mdze? Zwiedzanié, warsztatë, prezentacje, kôrbiónczi, kaszëbskô mùzyka, zjestkù, ò północë pòkôz filmù ADELAJDA
Za wiele? Wstãp DARMÔK!
Wicy na starnie MK-PPiM

adela

Serbijô w òdjimkach

Gard Nowi Sad Read more

Pò kaszëbskù w McDonald’s

po kaszubsku a2

Wëzgódczi òd „Przyjaciela” (3)

Òdpòwiescë (2):   8. Przez scanë òni ni mògą zdrzec;   9. Tam, gdze òne są pòrwóné;   10. Czedë òn trzimô cepiszcza w rãkach;   11. Szpédżel;   12. Jaż òn zdechł;   13. Skòrznia;   14. Ògón

15. Czemùż deszcz ni mòże padac dwa dni w jednym cągã?
16. Cëż nie je ani bënë ani bùten?
17. Jak długò kóń nosy pòdkòwã?
18. Przed kim król mùszi zjic kapelusz z głowë?
19. Cëż mô Adóm z przódkù a Éwa slôdë?
20. Kùliż jôj stolem Gòlijôt mógł zjesc natczi?
21. Cëż je miészé niż nômiészô mëga?

Wëzgódczi òd „Przyjaciela” (2)

Òdpòwiescë (1):   1. Bëc panã w chëczach;   2. Trzë, co chòdzëłë jedna za drëgą;   3. Midzë nosã ë ògònã pòd skórą;   4. Céniô;   5. Nômiészé;   6. Mòrskô chòrosc;   7. Jaż òn sã zbùdzy

8. Czemùż lëdze zdrzą przez òkna?
9. Gdzeż szewc naprôwiô bótë?
10. Jakùż gbùr draszëje nôlepi?
11. Jacziż malôrz malëje nôchùtni?
12. Jak długò żił Mòjżeszów pies?
13. To je rôz krótczé, rôz dłudżé, ale wiedno le stopã wiôldżé. Cëż to je?
14. Cëż mô òseł slôdë sebie, czej òn wëchòdzy na górã?

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 1, 1928 r.

Wëzgódczi òd „Przyjaciela” (1)

Sëwëch szpòrtach òd „Przyjaciela” przëszedł czas na wëzgódczi. Òdpòwiescë na nie nalézëta na ti starnie witro, niwitro abò jesz pózni. Czej chto wié a mô lëszt mòże dac òdpòwiesc w kòmeńtérach.

Ps. Dlô nëch, co nie wiedzą chtëż to je nen „Przyjaciel” òdpòwiésc przërëchtëjã, czej skùńczã pisac licencjacczi dokôz.

1. Jô chcã to, co mòja białka chce, a mòja białka chce to, co jô chcã. Ale jô nie chcã, żebë mòja białka chcała to, co jô chcã.
2. Chłop gnôł gãsë na jôrmark. Jedna gãs chòdzëła przed dwiema, jedna za dwiema, a jedna midzë dwiema. Kùli gãsy to bëło?
3. Gdzeż mô wół nôwicy miãsa?
4. Cëż nie robi trzôskù, czedë padô na zemiã?
5. Jaczéż rëbë mają òczë nôblëżi jedno drëdżégò?
6. Jakôż chòrosc jesz nie bëła nigdë ani w Wejrowie ani w Kòscérznie?
7. Jak długò spi òseł nocą?

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 1, 1928 r.

Sëwé szpòrtë z Przëjôcela (31)

Môłi Antk:
– Tatkù, jak długò to warô, czej człowiek jidze z Wejrowa do Pùcka?
Tatk:
– Mòże tak trzë gòdzënë.
Antk:
– A jak długò z Pùcka do Wejrowa?
Tatk:
– Nie pëtôj sã tak głupie! Téż trzë gòdzënë.
Antk:
– Jô sã doch głupie nie pitajã! Òd Nowégò Rokù do Gwiôdczi to warô wnet jeden rok, a òd Gwiôzdczi do Nowégò Rokù le jeden tidzéń.

***

W karczmie:
– Jô sã bòjã dodóm jic, bò mòja białka je dzys takô złô.
– A czemùż òna je złô?
– Në, że jô dodóm nie jidã.

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 17, 1938 r.

***

Pón, co dôł ùbezpieczëc swòje chëcze:
– Co jô dostónã, panie ajence, czej mòje chëcze sã spôlą pò dzesãc latach?
Ajent:
– Dwadzesca tësący złotëch.
Pón:
– A czej òne sã spôlą pò tidzeniu?
Ajent:
– Trzë lata wiãzeniô.

***

Słëga mô przëniesc panu pieczónkã, ale mù pòstawił psa na stół.
Pón:
– Co to znaczi, że të mie pòstawił na stół psa?
Słëga:
– Wë mie kôzalë, żebë jô Wóm przëniósł pieczónkã, ale ta ju je we psu, bò òn jã zeżarł.

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 18, 1938 r.

Sëwé szpòrtë z Przëjôcela (30)

Chłop:
– Chwała Bògù! Wszëtczé dłudżi móm zapłaconé.
Białka:
– Ach, to je fejn, terôz mòżemë zôs na kredit kùpic.

***

Serżant do rekruta:
– Co to je „teren”?
Rekrut nie wié.
Serżant:
– Taczi òseł! Całi dzéń w nim chòdzy ë nie wié, co to je.
Rekrut:
– Ju wiém, panie serżance! To je pôra bótów.

***

– Chto béł tim jedinym chłopã, chtëren swòji białce pòwiedzôł prôwdã?
– To béł Adóm, bò rzekł do Éwë, że òna je pierszą kòbiétą na swiece, chtërną kòchô.

***

Bògati kùpc:
– Jô panu mòji córczi ni mògã dac, bò pón sã nie znaje na jeszëftach.
Kawaler:
Czejbë jô sã na jeszëftach nie znôł, tej jô bë pana nie prosył ò rãkã córczi.

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 16, 1938 r.

Sëwé szpòrtë z Przëjôcela (29)

W wiãzeniu rozpòwiôdają so dwaji zbójcowie:
– Jô mùszã jesz trzë lata sedzec.
– A jô le jesz jeden dzéń.
– Cëż të zrobisz, czej òni ce wëpùszczą?
– To jô nie wiém, bò òni mie witro pòwieszą.

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 14, 1938 r.

***

– Jô bë cë radzył wzyc so rechcenwalta.
– Ale jô béł ju ù dwùch ë òni mie to samò rzeklë.
– Co?
– Piãcdzesąt złotëch.

***

Môłi Józk:
– Cotkò, pòkażecë mie to pùdło, co wë do nas przënioslë.
– Jô doch żódnégò pùdła nie przëniosła.
– Ale jak wë przëszlë, tatk rzekł: to stôré pùdło je zôs tu.

***

Szkólny:
– Òwca daje nóm wełnã. Ë co sã robi z wełnë?
Wack:
– Z wełnë robi sã, sã…
Szkólny:
– No, z czegò je twój żaczet zrobiony?
Wack:
– Ze stôrëch bùksów òd tatka.

Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, nr 15, 1938 r.

Ne starnë ùżëwôją kùszków (an. cookies). Przezérając je bez zjinaczi ùstôwù przezérnika dôwôsz zgòdã do jich spamiãtëwaniô.