Zjazdowô Piesniô Kaszëbów

W zélnikù 2020 rokù w jinternetach mia premiera Zjazdowô Piesniô Kaszëbów – szpòrtownô przeróbka „Kaszëbszich nótów” spiéwónëch na ôrt Reggae punk. Twórcama ny mowòmódny wersje „Nótów” je krëjamné karno KRÒ (Kaszëbsczi Rock Òbrzãdowi). Piesnie pòslëchac móże na jejich youtubòwim karnylu.

Malënczi do animòwónégò klipù zrëchtowa Asza Grudnik.

Ò „Kaszëbsczich nótach” a ji rozmajitëch wariantach móżeta pòczëtac w dzélu Kaszëbsczé nótë / Kaszubskie nuty
Zjazdowô Piesniô Kaszëbów to drëgô frańtówka, jakô je zrëchtowónô bez karno KRÒ. W czerwińcu w jinternetach pòkôza sã piesniô Scynanié Kani (Jidzemë z Kanią). Jak zapòwiôdają nôleżnicë karna, ju wnetk to dô do pòslëchaniô nowi sztëczk…

Nótë na dzysdniową chërã 2

Dobrô dësza – Aleksandra Majkòwskô, wspòmògła najégò pëlckòwsczégò brifkã a zrëchtowa hewò taczé bëlné malënczi! Na wersjô kąsk apartni sã òd ny rëchlészi, temù òkróm òbrôzków dôwajã jesz rôz całi tekst. Në i dôjta bôczënk na BÔCZËNK!

BÔCZËNK!:

– rzëpiemë a czichómë le w sznëpelnik!
– tobaka, czosnik, miód a zelé nie zabiją kòrunowirusa (!), le sprawią, że lëdzczé cało mdze kąsk mòcniészé!
– mëc to sã wiedno mùszi – nié le w sobòtã!

Kaszëbskò-pòlsczi słowôrzk:

rzëpòt – kaszel; sznëra – katar; bòlëca – szpital; chëra – choroba zakaźna; MÒRNICA – demon w postaci starej kobiety, roznoszący zarazę; larwa – maska; czosnik – czosnek; zelé – zioło; PÒSZËDŁO – choroba zakaźna. Jej uosobieniem jest demon w postaci dziewczyny zmarłej na zakaźną chorobę. Jesienią i zimą wraca na ziemię, by dręczyć ludzi chorobą, na którą zmarła.

Himn żëwòta Kaszëbë

Dzysô, 19 gòdnika, je roczëzna ùrodzeniô Tónë Ôbrama. Z ti leżnoscë dôwajã do wiédzë czekawinka ò najim Kaszëbsczim Królu, jakô jem nalôz w artiklu Pawła Szefczi Tematyka bajkowa w pieśniach kaszubskich (komunikat)*:

Ad. 1. Pieśni bajkowe**
Do nich zaliczam następujące pieśni. Cytuję z pamięci:
– Mia baba,
– Bëlë sobie dwa krôsnita,
– Sadła osa kôle nosa,
– Na dolinie biôły kamień,
– Nótë kaszëbsci..

(…) Ostatnia z przytoczonych tu pieśni wymagała dobrze wykształconej pamięci, by ją zaśpiewać we właściwej kolejności z dobrem właściwych części słów jej treść.
Pieśń ta, to marzenie Kaszuby, to wyrażenie swych pragnień – do czego zmierza, dąży, co chciał by posiadać, czego mu brak. Jest to lapidarnie ujęty w formę bajkową Hymn żywota kaszuby.[1] Kaszuba tu wypowiada się, że:
a/ chciałby mieć własną stolicę, no i chatę,
b/ chciałby posiadać tytuł szlachecki,
c/ na uzyskanie tegoż brak mu pieniędzy / pruscich półtrojôków, ptôków, narzędzi i wołów /,
d/ chciałby mieć całe, ale ledwo mu starcza na pół i jedno lózny kôło wozny. 

Na lapidarnie ujętej treści hymnu życiowego kaszubów władze niemieckie się nie poznały i pozwoliły na jego rozpowszechnianie. Przywódca ludu kaszubskiego, Antoni Abraham, na wiecu w sali Pawła Miotka w Luzinie w 1918 r. tak powiedział o tej pieśni:

“W tij piesni je dokładnie pôwiedzóne, do czego më zdążómë:
– żebë miec swôją własną chałpę,
– żebë miec dobëtk ë jinwentôrz,
– żebë miec wszëtkô, co dlô nas nóm przënôlégô, a nié pół,
– żebë fiskus /władza/ do nas przëchôdôł prostémë drogamë a niéj krętymi /krzewymi/,
– tej bądzemë miele wiele dëtków /prusci półtrojoczi/ w taszi,
Taką drogę më ôbralë, żebë sę pôzbec Pomorénka!”.[2]

 [1] Pieśń tę śpiewał w domu Jana Szefki w Strzebielinie w roku 1917 na wiosnę, ukrywający się przed żandarmami niemieckimi Antoni Abraham.
[2] W roku 1917 w drugie święto Wielkanocy, w karczmie Pawła Miotka w Luzinie, po nieszporach, zebrali się “gburze” parafii luzińskiej. Do nich przemawiał Antoni Abraham. Na zebraniu tym był również mój ojciec – Jan Szefka, który w późniejszych latach często opowiadał o tym wydarzeniu.

* w: Materiały ogólnopolskiej sesji naukowej pt. “Świat bajek, baśni i legend kaszubskich”, część II, Wejherowo 1982, s. 162-164.
**Móm òstawioné òriginalny pisënk Pawła Szefczi.

Costerina 2015

SONY DSC

A co tam, pòchwôlã sã 🙂 Z latosy Costerinë, XVI Tôrgów Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi, przëwiózł jem dodóm nôdgrodã za ksążkã „To je krótczé, to je dłudżé…”. Òbsãdzëcelowie delë mie za niã II plac w kategòrie nôùkòwé i pòpùlarnonôùkòwé pùblikacje.
Westrzód nôdgrodzonëch nalazlë sã m.jin. Artur Jablońsczi, dr Hana Makùrôt, dr Ludmiła Gòłąbk, prof. Adóm Sykòra, Òla i Dark Majkòwsczi a mój méster repòrtażu Edmùńd Szczesôk. Wszëtczima serdeczno gratulëjã!

(spisënk nôdgrodzonëch)

Continue reading “Costerina 2015”

Rekòrdowò wiôldżé Nótë

Dze je nôwikszô drzewianô tôblëca z „Kaszëbsczima nótama”? Kò w Nowòwiesczim Wilkòwie – wsë rekòrdowò wiôldżich zachów. Mają tã wiôlgą kòrkã, stolemné „kòło wòzné” a jeden z nôdługszich délów na swiece. Tôblëca z „Nótama”, jaką zrëchtowôł stolôrz, Bògdón Karczewsczi z Łãczëców, je 2 na 3 métrë wiôlgô. Pierszi pòkôzk béł w niedzelã 17 maja 2015 r. Z tegò, co lëdze gôdają, co rok mô bëc w Wilkòwie stôwióny jeden stolemny elemeńt z ti kaszëbsczi wëliczónczi.

Continue reading “Rekòrdowò wiôldżé Nótë”

Nótë w Serakòjcach

????????

Wtórk 5 maja 2015 rokù. Drzewiany kòscół w Serakòjach. Bënë młodzëzna z gimnazjum i spòdleczny szkòłë, dzecë z karna „Tuchlińskie Skrzaty”, përznã starszëch. Biją zwònë na 12. Zeszłëch witô a wëstawã pt. „To je krótczé, to je dłudżé…” òtmikô Emiliô Reclaf z Gminowégò Òstrzódka Kùlturë. Dzecë z Tëchlëna pëszno spiéwają. „Kaszëbsczé nótë” prezentëją w snôżi wersji. Miast „to je prosté, to je krzëwé” je „to je prosté, to je skòsné”. Tak trzëmac! Trójné dzãka Skrzatom! Dzãka wastnie Emilie i Irenie Kùlwikòwsczi – direchtorce GÒK w Serakòjcach. Dzãka Anie Dunst z Wëdôwiznë KPZ.

Continue reading “Nótë w Serakòjcach”

GWIÔZDKÒWÉ NÓTË

Jidą Gòdë, tej cos… w klimace „Kaszëbsczich nótów”. Leno braknie òbrôzków 🙁 Mòże chtos bë je domalowôł?

GWIÔZDKÒWÉ NÓTË

To je krótczé, to je dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To są Gwiôzdczi, to są dzôtczi, to sniegòwô je smiota.

Nazôd: Sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je kùgla, to je danka, to ze żłóbka je grósc sanka.

Nazôd: Grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je aniół, to je wół, to je òseł, a to kùm.

Nazôd: Òseł, kùm, aniół, wół, grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je Gwiôzdór, to je zwónk, to je miechùlc, a to bómk.

Nazôd: Miechùlc, bómk, Gwiôzdór, zwónk, òseł, kùm, aniół, wół, grósc je sanka, kùgla, danka, sniegòwô je smiota, Gwiôzdczi, dzôtczi, krótczé, dłudżé, to wilëjnô wieczerza.

To je môłé, to je wiôldżé, to na Gòdë są darënczi!