Posts Tagged ‘ Starzyno

Znajeta tak co: Panëszczi ze Starzëna

Wejle, 24 gòdnika na Wilëją Gòdów, jak zwëk kôże starzińsczé chëczë nawiedzëlë panëszczi…

1

Read more

Na zôczątkù Bóg stwòrził…

We wtórk, 2 czerwińca, w Pałacu Òpatów w Òlëwie zeszło sã cziledzesąt sztëk lëdzy na promòcjã kaszëbsczégò wëdôwkù dzélu Stôrégò Testameńtë – Knédżi Zôczątków. Chòc nen przełożënk z hebrajsczégò je dokôzã òjca profesora Adama Sykòrë, równak òbczas promòcje wiele razy wëmieniwôł òn nôzwëskò zmarłégò latos profesora Jerzégò Trédra, chtëren baro pòmôgôł jemù w robòce.
Zéńdzenié prowadzył ksądz Sławòmir Drzéżdżón (rodã ze Starzëna). Dolmaczéra „wëpitiwôł” redachtór Adóm Hlebòwicz, a ùczałą gôdkã ò dobrotach i felach przełożënkù miôł profesór Édward Bréza.
Knégã wëdało Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.

Read more

Dlô Julczi…

W niedzelã 31 maja bél jem w Krokòwie na festinie, gdze bëlë zbiéróné dëtczi na lékarzenié Julie Gąsczi. Zeszli, chtërnëch bëlo skòpicą, mielë co robic, òsoblëwie ti nômlodszi. Bëlë dmùszóné zabôwczi, lowienié ribków, loteriô (réga za kawlama dlugô na 100 métrów!), wërzinanié ribków z mëdla (tuwò Wòjcech Wesserlingk bél jinstruktorã), farwòwónczi… Na binie dzalo sã baro wiele. Wëstąpilë m.jin. karno Spòntan z Wierzchùcëna, Dixi Jo z Karwi, Kaszëbsczé Duò Artisticzné We Dwa Kònie… Bëlo pò pòlskù i kaszëbskù. Jestkù bëlo, co le chcôl – bigòs, chleba ze szmùltã, kùchów calô grëpa. Jimprezã prowadzyl méster kònferansjerczi Wòjcech Détlôf. Licytacjama zajimôl sã Henrik Kùńc – szôltës Starzëna. To, czegò nie ùdalo sã zlicytowac mdze mógl kùpic na jinternétowi aùkcje. Wiadla ò Julce nalézeta tuwò. Niżi czilenôsce òdjimków.

SONY DSC Read more

Panëszczi

Jistno jak na Wilëjã tak na ZylwestraStarzënie – mòji rodny wsë, chòdzą panëszczi, zwóné gwiôzdkama. Òkróm kónia, bòcóna, pùrtka, kòzë, mùzykańta, babë a strëcha są jesz Stôri i Nowi Rok a miedwiédz.
Nôprzód czëc je zwónk, tej do chëczi przëchôdô panëszka, chtërnô sã pitô, czë gwiôzdczi mògą przińc. Żlë gòspòdôrz sã gòdzy, dôwô ji czile złotëch, a tej za pôrã, pôranôsce minut, panëszczi przëchôdają tuńcëjąc, skôcząc a wëjąc przë zwãkach akòrdeònu. Dôwni lëdze wpùszcziwelë je dodóm, terôczas pòzwôlają le głëpiec bùten. We Wilëjã a Zylwestra za panëszkama nëkają dzecë. Biéda temù kògò chwacą – nen dostôwô rzniątkã pédama.

Na òjdimkù panëszczi 1957/58 r. (ze zbiorów Ùlë Witkòwsczi)

Gwiôzdor

Gwiôzdor, pierwòszno gwës zwóny Gwiôdką, to pòstacëjô, chtërnô na Wilëjã przëchôdô do môłëch dzecy, pitô z pôcérza, grzécznym dôwô darënczi a nielósym rózgã.
Przezeblokłi je w grëbi kòżëch (dôwni béł òbkrãcony słomą), na głowie mô mùcã, na nogach skòrznie, na gãbã zakłôdô larwã z brodą. Jegò atribùtama są: zwónk, rózga abò palëca. Darënczi trzimie we wiôldżim miechù.
Gwiôzdorã straszoné są dzecë òb czas jagwańtu: Bądzta grzéczny bò Gwiôzdor wszëtkò widzy, a wama nick nie przëniese. Tak tej Gwiôzdor je brëkòwny w dëscyplinowanim dzecy.
Na pòstacëjô je téż w karnie panëszków zwónëch téż gwiôzdkama, co chòdzą pò wsë we Wilëjã wieczór.
Terôczas Gwiôzdor milony je ze swiãtim Mikòłajã. Nót wiedzec, że są to dwie apartné pòstacëje. Mikòłôj przëchôdô 6 gòdnika, wkłôdô miodnioscë do bótów, a nicht gò kòl tegò nie widzy. Zôs Gwiôzdor pòjôwiô sã na na wilëjã Gòdów.
W Starzënie Gwiôzdor przëchôdôł òb czas Wilëji, a tej drëdżi rôz jak bëła gwiôzdka rëchtowónô w stëcznikù dlô dzecy z „kòłchòzowëch”* familëjów.
Na òdjimkù taczi „kòłchòzowi” Gwiôzdor z pòczątkù 80. lat.

*kòłchòz – Rolniczô Spółdzeniô Produkcyjnô.

Ne starnë ùżëwôją kùszków (an. cookies). Przezérając je bez zjinaczi ùstôwù przezérnika dôwôsz zgòdã do jich spamiãtëwaniô.