Znajeta tak co: klekòtanié

Òd Wiôldżégò Czwiôrtkù do Wiôldżi Sobòtë w kòscolach môlczą zwònë i zwónczi. Zó to czëc je klekòtanié. Jes w niechtërnëch parafiach na Kaszëbach, w piątk a òsoblëwie w sobòtã, knôpi chòdzą z klekòtkama wkól kòscola. Tak je chòcbë we Wejrowie kòl klôsztoru francëszkanów.

Kąsk wicy ò klekòtanim a jinszich kaszëbsczich zwëkach Wiôldżégò Tidzenia a Jastrów mòże przeczëtac w artiklu Andrzeja Bùslera na starnie KPZ: Jastrë czyli kaszubskie Święta Wielkanocne

Znajeta tak co: Scynanié kani

SONY DSC

Wczerô tj. 23 czerwińca, tzn. na swiãtojańczi, abò sobótczi, béł jem na dwùch szpektôczlach pt. Scynanié kani. Nen stôrodôwny kaszëbsczi òbrzãd przedstôwióny béł ò 5 pò pôłnim w Wejrowie a pòtemù ò 7 wieczór w Strzelnie.

W Wejrowie sprôwcama negò widzawiszcza, prôwdã rzec hepeningù bëłë Téater Zymk, wejrowsczé Mùzeùm, Chùr Lutnia z Lëzëna, stowôra młodëch Kaszëbów Nowô Tatczëzna a Fundacja im. Księdza Profesora Włodzimierza Sedlaka. Pòchód z kanią (ekòlodze a òbróńcowie prawów zwierzãtów spòkójno – kania bëła dót – z szôtorów zrobionô a piórama nafùlowónô) wëszedł z Mùzeùm a rëgnął szasëjama Miasta bez deptak na rénk. Trzôskù a zadzëwòwaniô dało wiele. Przédné zewiszcze negò widzawiszcza bëło: Dobrô zmiana – zabic kaniã! Na kùńc, a bëło to kòle sztaturë Remùsa, czësto procëm zwëkòwi, Sãdzô kaniã ùwòlnił z wszelejaczich winów! Chòc tak sã sta ptôch nen lëchi, kò sedzy w nim jaczi demón czë czarownica, òstôł bez lëdzy rozszarpóny do nédżi, tak że pióra sëpnãłë na òbrôz malowóny bez Maceja Bibersteina a wejrowsczi flaster. Jesz na kùńc zaspiéwelë më kaszëbsczi himn: Zemia rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju… a flot bierzącë z dodomù białkã, pònëkelë më na nordã Kaszëbsczi, do Strzelna.

Chcałobë sã napisac, że w Strzelnie bëło tak jak stôri zwëk kôże. Béł Łówczi, Rakôrz, Sãdzy, Szôłtës, Draszk, Żid niosący kòtë w miechù a Kat na kòniu, bëłë snôżé brutczi, co cygnãłë kawle, jaczich chłopów dostóną, wszëtkò bëło jak bë mia bëc, leno… Szkòda, że wikszosc pòstacëjów stojała staticzno na binie a nié, na przëmiôr na jaczi grzëpie westrzód łąków. Szkòda, że jãzëczi pòlsczi z kaszëbsczim bëłë tak baro wëmiészóné – wicy mie bë sã widzało, czejbë w całoscë bëło pò kaszëbskù, abò pò pòlskù… Në jo, ni ma co za wiele gniesc, kùńc kùńców kania w Strzelnie bëła scãtô (za drëdżim pòdjachanim do ni Kata, co miescy sã w normie, ë nijak nie dôwô leżnoscë do pògòrchë ani smiéchù), bez co wszëtczé nieszczescô, pladżi, grzéchë òstałë òd lëdzy òdnëkóné.

Tima co zorganizowelë latosé Scynanié kani w Wejrowie i Strzelnie wiôldżé Bóg zapłac. Pò tak czims człowiek czëje sã wiele lżi…

PS.

W Strzelnie na zôczątkù widzawiszcza Scynaniô, stojącë parót, zaspiéwelë më himn kaszëbsczi, tj. Tam dze Wisła òd Krakòwa… Czej më dospiéwelë do Krakòwa katowsczi kóń z redoscë wiesół zarżôł… Bëło to dlô mie jak znak. Pò prôwdze nadzwëkòwi symbòl. Niechtërny wiedzą ò co jidze 😉

PS.2

Dlô nëch, co chcą wiedzec, cëż to je za dzywny zwëk no Scynanié kani krótczé jinfò pò pòlskù pòd òdjimkama . Continue reading “Znajeta tak co: Scynanié kani”

Znajeta tak co: Pòkłón feretronów

SONY DSC

Kłóniają sã w marijnëch sanktuariach w Swôrzewie, Swiónowie, Wejrowie, Wielu… Kłóniają sã pielgrzimòwie a stanice, krziże, feretronë, co je niosą. Tak co leno na Kaszëbach? Kò w Pòlsce gwës nié. A w swiece? Czekawé òd czedë nen zwëk zwóny pòkłónã, czë jak chcą jiny tuńcã feretronów, je na Kaszëbach praktikòwóny? Kùreszce cëż to je za zwëk, czemù służi? Nie je to czasã pòwtôrzanié błogòsławieństwã krziżã, czë mònstrancją? Lëdze tak robią, bò ksądz tak co robi? Jak dopiérze je wicy pëtaniów, jak òdpòwiescy. Jak co wiéta, tej napiszta.
Hewò czile òdjimków z òdpùstu na Swiãtëch Wejrowsczich Górach, jaczi béł 22 maja 2016 roku. Continue reading “Znajeta tak co: Pòkłón feretronów”

Biôtczi we Wejrowie

SONY DSC

27 czerwińca, równo ò 11 gòdzënie przed pôłniã w Wejrowie zaczãła sã jinscenizacjô biôtczi midzë òficérama wiérnyma Kòronie a zdrajcą Sarpsczim i jegò kòmpanama… Ó co szło? Nó, to ju mùszi kąsk ò wòjnach Pòlôchów ze Szwédama pòczëtac, a òsoblëwò ò szwédzczim pòtopie (1655-60). Żlë jesmë ju kòl Szwédów jem czekawi, czë na Kaszëbach jesz chto ùżiwô rzeklënë: Tu wëzdrzi jak pò Szwédach.

Continue reading “Biôtczi we Wejrowie”

I Przezérk Stand Up Comedy Szpòrt na żokach

Pamiãtôjta! Spòtikómë sã 19 czerwińca (piątk) w Restauracje Campanula na szasé Zómkòwi 2 a (to w jistnym môlu, dze je Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi, tj. w Pałacu von Keyserlingków, tj. w nym palacu, co je w parkù).
Zaczinómë pùńkt 6 pò pôłnim.
Bôczënk! Przëniesëta z sobą dobri hùmòr a grósc drobnëch 1, 2, 5, 10, 20, 50 groszi… – mdzemë nima „sztopalë żokã”. Nasztopónô dëtkama żoka bądze nôdgrodą dlô nôlepszégò wedle pùbliczi szpòrtmana.
Òdwôżnëch plestów wëstąpi 10 sztëk – dwie białczi a òsmë chłopów. Ti przëjadą ze Starzëna, Lëzëna, Kãbłowa, Zawòrów, Chmielna, Gdinie, Kòscérzënë a Wejrowa.
Króm tegò na binie wëstąpią: Kabaret Kùńda a Téater Zymk.

plakat poprawiony

Krãcy sã, krãcy…

Pòcwierdzywóm...
Pòcwierdzywóm…

Dzywny lëdze krãcą sã pò swiece… to znaczi pò wejrowsczim pòwiôce, a sã zgriwają… to znaczi nagriwają szpòrtowné reklamë do I Przezérkù stand up comedy… To znaczi „Szpòrt na żokach”!
Pamiãtôjta: w czerwińcu… to znaczi równo 19-égò, pò pôłnim… to znaczi ò 6 gòdzënie, w restaùracje… to znaczi w Campanulë, w Miesce… to znaczi w Wejrowie!
I të mòżesz pòplestac… to znaczi wëstąpic na binie… to znaczi zrobic karierã kaszëbsczégò szpòrtmana!
Zgłoszenié sélôj do 12 czerwińca na adresã wejrowsczégò Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi.
A czej chcesz miec szpòrtowną reklamã wspòmożë „Szpòrt na żokach”, tak jak to zrobia m.jin. Galeriô Niespòdzywnotë w Wejrowie.

Continue reading “Krãcy sã, krãcy…”

„Głodnica” kaszëbsczi prozë

W sobòtã 28 séwnika béł jem zajachóny do królestwa Wastów Bòbrowsczich na Głodnicã. Prawie warałë tã warkòwnie dlô piszącëch pò kaszëbskù zrëchtowóné bez Kaszëbską Jednotã. Pò pôłnim gòscã na warkòwniach béł prof. Daniel Kalinowsczi, chtëren gôdôł ò gender w lëteraturze… Dali wątkù gender nie mdã rozwijôł, bò mùszôł jem nëkac do Wejrowa, dze ò 5 pò pôłnim dobiwcóm XIV Prozatorsczégò Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżóna wrãcziwóné bëłë nôdgrodë. Òrganizatorama latoségò kònkùrsu bëlë cządnik „Pomerania” ë Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie.
Jury w składze prof. Jerzi Samp, prof. Tadeùsz Linkner ë Bògùmiła Cërockô rozsądzëło wejle tak:
I môl dlô Artura Jabłońsczégò
II môl dlô Jerzégò Hòppe ë Wòjcecha Mëszka
III môl dlô Grégòra Schramke
Wëprzédnienié dlô Anë Skòtnicczi.
Òbczas ti rozegracëji Jerzi Hòppe promòwôł swòją ksążkã pt. „Gôdczi wùje Léòna”, w jaczi nalezc mòże jegò felietóné drëkòwóné przódë w “Rëmsczi Klëce”.

???????? Continue reading “„Głodnica” kaszëbsczi prozë”